Бугунги кунда экологик муаммолар глобал чақириққа айланган. Хусусан, Тошкент шаҳри ва бошқа саноатлашган ҳудудларда ҳаво сифати билан боғлиқ муаммолар долзарблигича қолмоқда.

Атмосфера ифлосланишига саноат ривожи, транспорт воситалари сонининг ортиши, ёқилғи турларидан самарасиз фойдаланиш ва назорат механизмларининг етарли эмаслиги таъсир кўрсатмоқда.

23 март куни Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида 2026–2030 йилларга мўлжалланган устувор умуммиллий лойиҳалар тақдимоти билан танишди. Ушбу ташаббуслар нафақат табиатни асраш, балки аҳоли саломатлигини муҳофаза қилиш, иқтисодий барқарорликни таъминлаш ва келажак авлодлар учун муносиб муҳит яратишда муҳим аҳамиятга эга.

Шу нуқтаи назардан, “Тоза ҳаво” умуммиллий лойиҳаси жуда долзарб ва ўз вақтида қабул қилинган қарордир. Ушбу лойиҳа доирасида атмосферага чиқарилаётган зарарли моддаларни қисқартириш, саноат корхоналарида замонавий фильтр ва мониторинг тизимларини жорий этиш, транспорт соҳасида экологик стандартларни кучайтириш каби аниқ вазифалар белгилаб олинган.

Айниқса, транспорт воситаларини экологик тоифаларга ажратиш, жамоат транспорти улушини ошириш ва эски автомобилларни босқичма босқич янгилаш каби чоралар шаҳарлардаги ҳаво сифатига ижобий таъсир кўрсатиши шубҳасиз.

Шунингдек, “яшил белбоғ”лар барпо этиш, ботаника ва дендрология боғларини кўпайтириш, жумладан, пойтахтда Миллий дендрология боғини ташкил этиш ташаббуси экологик барқарорликни таъминлашда муҳим қадамдир. Бу каби лойиҳалар нафақат ҳавони тозалаш, балки шаҳар микроиқлимини яхшилаш ва аҳолининг дам олиш имкониятларини кенгайтиришга хизмат қилади.

Экологик маданиятни юксалтириш ҳам устувор вазифалардан бири сифатида белгиланмоқда. “Экомаданият” лойиҳаси доирасида таълим тизимига янги йўналишларни жорий этиш, замонавий мутахассислар тайёрлаш ва аҳоли ўртасида барқарор турмуш тарзини шакллантириш кўзда тутилгани айниқса, эътиборлидир.

Бугунги кунда юртимиз ҳудудининг катта қисми арид зоналардан иборат бўлиб, чўлланиш жараёнлари иқтисодиёт ва экологияга жиддий таъсир кўрсатмоқда. Шу боис, илмий ёндашув асосида чўлланишга қарши курашиш, замонавий технологияларни жорий этиш ва минтақавий ҳамкорликни кучайтириш устувор аҳамият касб этади.

Хулоса қилиб айтганда, таклиф этилган лойиҳалар мамлакатимизнинг экологик хавфсизлигини таъминлаш, аҳоли саломатлигини муҳофаза қилиш ва барқарор ривожланишни таъминлашга хизмат қилади. Уларнинг самарали амалга оширилиши эса барчамизнинг фаол иштирокимиз ва масъулиятли муносабатимизга боғлиқ.

Тоза табиат – бу фақат давлат сиёсати эмас, балки ҳар бир фуқаронинг ҳаётий қадриятига айланиши лозим.

Сайёра AБДИКАРИМОВА,

Сенатнинг Aграр, сув хўжалиги масалалари ва экология қўмитаси раиси ўринбосари.