Депутатлик фаолиятини одамлардан узоқда тасаввур қилиб бўлмайди. Чунки унинг ҳақиқий иши, аввало, халқ орасида, одамлар билан юзма-юз мулоқотда намоён бўлади. Уларнинг дардини эшитиб, «Албатта, ҳал қиламиз», деб ваъда бериш осон, аммо айтилган сўзнинг ортидан амалий ҳаракат, муаммони тегишли ташкилотлар олдига қўйиш ва натижасини назорат қилиш — ҳақиқий депутатлик фаолиятидир.

Кўпинча аҳоли мурожаати ортида катта масала эмас, оддий, аммо инсоннинг кундалик ҳаёти учун жуда муҳим эҳтиёж туради. Кимгадир уйи атрофидаги ободонлик масаласини ҳал қилишда, яна кимгадир иш бошлаш ёки кредит олишда, бошқа бир оилага эса яшаш шароитини яхшилашда амалий ёрдам керак бўлади.

Шунинг учун депутатлик назоратининг энг муҳим жиҳати — бу муаммони эшитишнинг ўзи эмас, унинг ечимигача боришдир.

Халқ депутатлари маҳаллий Кенгашлардаги ЎзХДП депутатлари фаолиятига назар ташласак, бу борада яхши натижаларга гувоҳ бўлиш мумкин. Таҳлилларга кўра, жойларда ўтказилаётган ўрганишлар давомида депутатлар аҳоли айтган масалаларни бевосита кўриб, масъул ташкилотлар билан биргаликда уларни ҳал этиш чораларини белгиламоқда.

Энг муҳими, бу жараёнда ҳар бир мурожаат рақам ёки статистика сифатида эмас, ортида муайян инсон, оила ва унинг эҳтиёжи турган масала сифатида кўриб чиқилмоқда. Айнан шу ёндашув депутатлик фаолиятини одамларга янада яқинлаштиради.

Яшил ҳудуд — соғлом муҳит

Яшил ҳудуд — маҳалла учун нафақат ободлик, балки одамлар ҳар куни ҳис қиладиган соғлом муҳитдир. Ёзнинг иссиқ кунида сояда дам олиш, болаларнинг дарахтлар орасида ўйнаши, кексаларнинг сайр қилиши — буларнинг барчаси маҳалла ҳаётининг керакли ва гўзал манзаралари. Шунинг учун кўчат экиш билан бирга, уни асраб-авайлаш, суғориш ва кўкаламзор ҳудудларни кўпайтириш керак.

Тошкент шаҳар Кенгаши депутати Рустамхон Калановнинг Юнусобод маҳаллаларидаги ташаббуслари айнан шу масала билан боғлиқ бўлди.

Жумладан, «Адолат» маҳалласида 2 500 квадрат метр майдонда “Яшил боғ” барпо этиш, 7 сотих ер майдонидан самарали фойдаланиш масалалари, «Ифтихор» ва «Биллур» маҳаллаларида ободонлаштириш, санитария ва инфратузилма ҳолати ўрганилди.

Бу ерда масала фақат кўчат экиш ёки ҳудудни тозалашда эмас. Маҳаллада ободлик билан бирга ёшлар бандлиги, ижтимоий ҳимоя ва хавфсизлик масалаларининг ҳам ўрганилаётгани муҳим.

Яъни депутатлик назорати бир муаммони ҳал қилиш билан чекланмай, маҳаллада яшаш учун қулай муҳит яратишга қаратиляпти.

Ободлик ва хавфсизлик шарти

Бўстон туман Кенгаши депутати Матлубахон Туйчиева ташаббуси билан аҳоли мурожаати ижобий ҳал этилди. Хусусан, Мустақиллик кўчасидаги 144 – кўп қаватли уй атрофидаги кўча ирригация тармоғи таъмирланиб, тизим қайта тикланди.

Бундай масала бир қараганда кичик муаммодек кўриниши мумкин. Лекин кўп қаватли уйда яшайдиган одам учун ҳудуднинг ободлиги, сув чиқариш ва ирригация тизимининг ишлаши кундалик ҳаётнинг бир қисми. Инфратузилма тармоғининг ишламаслиги эса бутун ҳудудда ноқулайлик келтириб чиқаради.

Ушбу депутатлик ташаббусининг аҳамияти шундаки, аҳоли айтган муаммо эшитилди, ўрганилди ва амалий иш билан ҳал қилинди. Натижада ҳудудда ободлик, хавфсизлик ва қулайлик учун зарур шароит яратилди.

Мурожаат ортида инсон тақдири бор

Учқўрғон туман Кенгаши депутати Абдуллажон Қодировнинг «Соҳил» маҳалласидаги ўрганишлари эса депутатлик фаолиятининг яна бир муҳим жиҳатини кўрсатади.

Жумладан, имтиёзли кредитдан фойдаланиб чорвачилик фаолиятини бошлаш истагида бўлган фуқарога ўзини ўзи банд қилиш ва меҳнат стажига эга бўлиш имкониятини яратиш бўйича амалий ёрдам кўрсатилди.

Бу ерда муҳим жиҳат — кредитнинг ўзи эмас, унинг инсон ҳаётида қандай натижа бериши.

Агар бир оилага имтиёзли кредит асосида иш бошлаш имкони берилса, бу фақат бир марта кўрсатилган ёрдам эмас. Бу — оиланинг ўз даромад манбаига эга бўлиши, меҳнат қилиши, ўзини ўзи банд қилиши ва келажагини мустақил қуриши учун имконият демакдир.

«Аёллар дафтари» доирасида ҳам эҳтиёжманд хотин-қизларга амалий ёрдам кўрсатилгани ана шу ёндашувнинг давоми ҳисобланади.

Канализация — оддий хўжалик масаласи эмас

Мирзачўл туман Кенгаши депутати Олтиной Намозова эса аҳоли мурожаати асосида «Ғалаба» маҳалласидаги Ҳумоюн Мирзо кўчасида жойлашган 16-сонли кўп қаватли уй атрофидаги канализация муаммосини ўрганди.

Ўрганиш давомида тегишли мутахассислар жалб қилиниб муаммони бартараф этиш бўйича амалий чоралар белгиланди. Масала депутатлик назоратига олинди.

Бу каби масалаларни эътиборсиз қолдириб бўлмайди. Чунки канализация тизимидаги носозлик санитария, атроф-муҳит ва аҳоли саломатлигига таъсир қилиши табиий. Шунинг учун муаммони ўз вақтида аниқлаш ва охиригача назорат қилиш ҳар қачонгидан ҳам зарурдир.

Кўча ёруғлиги – одамлар хотиржамлиги

Қизириқ туман Кенгаши депутати Комилжон Муҳаммадиевнинг «Заробод» маҳалласидаги ташаббуси ҳам аҳоли учун кундалик, аммо жуда муҳим масалалардан бирига қаратилган.

Яъни кўчалардаги ёритиш тизими ўрганилиб, ишдан чиққан ёритгичларни алмаштириш, қўшимча ёритгичлар ўрнатиш бўйича таклифлар берилган. Шунингдек, энергияни тежайдиган ва автоматик бошқариладиган замонавий ёритиш тизимини жорий этиш бўйича чоралар белгиланган.

Кўча ёритилиши — фақат ободлик эмас. Кечқурун ишдан ёки ўқишдан қайтаётган одам, фарзандини кутаётган ота-она, маҳаллада ҳаракатланаётган кекса инсон учун бу, аввало, хавфсизлик ва хотиржамликдир.

Электр таъминоти — кундалик эҳтиёж

Ғаллаорол туман Кенгаши депутати Акмал Исмаилов эса аҳоли мурожаати асосида Булоқбоши ва Қўйтош маҳаллаларида янги трансформатор пунктларини харид қилиш ва ҳудудларга етказиб бериш масаласини кўтарди.

Электр таъминоти бугунги кунда ҳар бир оиланинг ҳаётига бевосита дахлдор. Уйдаги маиший техникадан тортиб, кичик тадбиркорлик, савдо, хизмат кўрсатиш ва ишлаб чиқаришгача бўлган кўплаб жараёнлар барқарор электр энергиясига боғлиқ.

Шу сабабли электр таъминотини яхшилаш бўйича амалий чораларни кўриш, аҳолини барқарор ва сифатли электр энергияси билан таъминлаш масаласини депутатлик назоратида ушлаб туриш муҳим.

Депутатлик назоратининг ҳақиқий мезони — натижа

Ушбу мисолларни бирлаштириб турган жиҳат битта: муаммо қаерда бўлмасин — маҳаллада, кўп қаватли уй олдида, кўчада ёки хонадонда — унинг ортида аниқ инсон ва унинг эҳтиёжи турибди.

Кимдир фарзанди учун хавфсиз спорт майдончаси истайди, кимдир кўчаси ёритилишини кутади, яна кимдир тадбиркорликни бошлаш учун имкониятга муҳтож. Бошқа бир оила учун эса электр энергияси ёки канализация муаммосининг ҳал бўлиши кундалик ҳаётини енгиллаштиради.

Шу нуқтаи назардан, депутатнинг вазифаси фақат мурожаатни қабул қилиш эмас. Муаммони эшитиш, жойига бориб кўриш, масъулларни жалб қилиш, ечимини топиш ва натижасини назорат қилиш — ҳақиқий депутатлик фаолиятининг мазмуни шунда.

Бугун бир маҳаллада ёритиш тизими яхшиланиши, бир оилага иш бошлаш имконияти яратилиши, кўп қаватли уйнинг инфратузилма билан боғлиқ муаммоси ҳал қилиниши ёки бир ҳудудда яшил майдон барпо этилиши — алоҳида-алоҳида қараганда кичик ишдек туюлиши мумкин. Аммо ана шу “кичик” ўзгаришлар йиғилиб, одамларнинг кундалик ҳаётини яхшилайди.

Зеро, ижтимоий давлат, аввало, инсоннинг муаммосини эшитадиган, унинг дардига бефарқ бўлмайдиган ва айтилган гапни амалий натижага айлантирадиган тизим демакдир. “Биргаликда ижтимоий давлат сари” шиори ҳам айнан шу — инсон манфаати йўлидаги амалий ишлар билан мазмун касб этади.

Лазиза Шерова ,
“Ўзбекистон овози” мухбири.